Çarşamba, Haziran 19, 2019
Text Size

İdeal Yurtlarında bu kez ülkemizde misafirimiz olan beyefendilerle ''Mevlana ve İletişim'' konusunu paylaştık.

İdeal Yurtlarında bu kez ülkemizde misafirimiz olan beyefendilerle ''Mevlana ve İletişim'' konusunu paylaştık. Bu imkanı sağlayan Ahmet Baydar Erh...

İdeal Yurtlarında hanımefendilerle ''Mevlana ve İletişim'' konusunu paylaştık.

İdeal Yurtlarında hanımefendilerle ''Mevlana ve İletişim'' konusunu paylaştık. Bize bu imkanı sağlayan Ahmet Baydar ve Erhan Dargeçit beylere teşekk...

Zehra Okullarındaydık..

Zehra Okullarında Eğitimcilerle birlikteydik...

  • ''Yorulmaz Bilginler'' kreşimiz velilerine ''Ailede Sosyal medya ve iletişim'' konulu konferans verdik.

    Cuma, 10 Mayıs 2019 08:21
  • 5. Akşehir Kitap Fuarına katıldık...

    Pazartesi, 06 Mayıs 2019 12:04
  • İdeal Yurtlarında bu kez ülkemizde misafirimiz olan beyefendilerle ''Mevlana ve İletişim'' konusunu paylaştık.

    Salı, 30 Nisan 2019 08:51
  • İdeal Yurtlarında hanımefendilerle ''Mevlana ve İletişim'' konusunu paylaştık.

    Çarşamba, 24 Nisan 2019 10:16
  • Zehra Okullarındaydık..

    Pazartesi, 22 Nisan 2019 12:06


İslamdan önce arap toplumu çok farklı inanç ve düşüncelere sahip farklı insanlardan oluşuyordu. Yüzyıllar içinde oluşmuş bu farklı inanç ve düşünceler daha çok şiirlerle ifade ediliyordu. İslam’ı kabul eden Arap toplumu bu inanç ve düşüncelerini hemen terk edemedi. Bu inanç ve düşünceler günlük hayat üzerine tesir etmeden geri kalmamış ve bütün reform teşebbüslerine rağmen yer yer bu eski inanç ve düşünceler hüküm sürmüştür. Kuran ve Peygamber bu inanç ve düşüncelerin bir kısmını onaylamış bir kısmını ise tamamen reddetmiştir. Fakat Kuran, İncil gibi nasihatlardan ibaret bir risale değil, çok hacimli bir kitaptır ve sonradan toplanmış olduğu için birbirine tamamıyle uymayan rivayetler değildir. Peygamberin hayatında hafızlar tarafından tespit edilmiş ve vefatından hemen sonra toplanmış ve yazdırılmıştır. Bundan dolayı Kur’an’ın devam ettirdiği eski itikatları, sonradan katılmış olanlardan ayırmak daha kolaydır. Kuran bu özelliğiyle Peygamber’in getirdiği en büyük mucize olup kıyamete kadar tüm asliyeti ve gerçekliğiyle yaşayacak ve ona gerçekten iman edenlere sonsuz nurunu sunacak , İslam’ı ona sokulmak istenen tüm yanlışlıklardan ve batıldan muhafaza edecektir. İslam’ın evrensel olaması ve geldiğinden itibaren tüm asırları kucaklayabilmesi Kuran’ın bu yönü sayesindedir.

İslamiyet putlara tapınmayı kaldırıyor ve tek Tanrı fikrini getiriyordu. Fakat bu fikir peygamberden önce, Mekke site devletinde hanifler tarafından savunulmakta ve yaşanmakta idi. Hanifler kendilerinin İbrahim neslinden olduklarını iddia ediyor ve putları kaldırarak timsalsiz olan tek Tanrı’ya ibadet edilmesini istiyorlardı. Kus ibn Saide’nin, Züheyr ibn ebi Sülemi’nin, Lebid ibn Rebici’nin Mekke pazarı olan Sûkü Akkaz’da verdikleri nutuklar bu fikirlerini açıkça göstermektedir. Hanifler putlar aleyhinde söylüyor ve yazıyorlardı; hayatları tehlikeye girecek olursa Yesrib’e (Medine) ve civardaki bazı Yemenli kabilelere sığınıyorlardı. Ancak Mekke’de aile ve aşiret kavgaları olduğu ve onlardan birine sığındıkları için, hayatları pek tehlikeye girmiyordu.

İslamiyet tek Tanrı’nın âlemlerin efendisi (Rabb-el Âlemin) olduğunu ilan ediyor, bu suretle İbranilerin kıskanç bir kavme mahsus olan tek Tanrısı ile bütün ilkçağın bir şehre veya bir kavme mahsus olan tanrılarından ayrılıyordu. Ancak bu evrensel tanrı fikri de büsbütün yeni değildi. Hıristiyanlıkta tanrı evrenseldi. Eski Mısır’da Firavun dördüncü Ahunaton zamanında Osiris dini yerine bütün insanlara şamil olan evrensel bir tek tanrı dini doğmuş ve bu din Suriye ve doğuya doğru yayılmaya başlamıştır. Özetle İslamiyet doğduğu zaman tek ve evrensel Tanrı fikri Araplar arasında vardı.

Hicaz (yani eski Mudhar) milattan önce Nabuhodosor ve Romalılar tarafından iki defa istila edilmiştir. Kudüs’ün Titus tarafından tahrip edilmesi üzerine bir kısım Yahudiler Hicaz’a sığındılar. İslamiyet üzerindeki ilk tesirler bu suretle hazırlandı. M. Sprenger’e göre hac minseklerinin bütün terimleri ibranicedir. Mekke, Biir-isebae, hac, vs. gibi. Hicaz civarına gelen ibranilerden Beni Şem’un kabilesi Mekke’nin bulunduğu noktaya yerleşti ve burada ayin yeri olarak Kâbe’yi kurdu. İsmail’in zevcesi Hacer vasıtası ile eski ibrani peygamberlerin bağlanma ananesi buradan ileri geliyordu. Sonradan Mudhak kabilelerinden Beni Cürhüm gelerek onların yerine geçti ve Kâbe’ye hâkim oldu.

İslamın esaslı farzları olan namaz, oruç, zekât ve haccın az çok farklı şekillerine İslamdan önceki Arap itikatlarında rastlanmaktadır. Ancak bunlar her kabilede muhtelif manzaralar almakta idi. Kâbe esasen bütün eski putların bulunduğu yer olduğu için Arabistan içerisinde kabilelerin haccı en esaslı dini vazifelerinden biri sayılıyordu. Mekke’deki mühim siyasi dini işlerde esasen İslam’dan önce de peygamberin ailesine mahsus bulunuyordu. Bu işlerin başında bulunan Sedanet, yani Kâbe’nin perdedarlığı işi Hz. Muhammed’in büyükbabası Abdulmuttalib’e aitti. Bu mevkinin ele geçirilmesi için uzun aile kavgaları olmuş ve nihayet Peygamberin ailesi hâkim olmuştu. Yalnız, bu hadise bile İslamiyetin nasıl önceden hazırlanmış olduğunu göstermeye kâfidir.

Kur’an’ın metni tetkik edilecek olursa orada birçok eski Sami itikatlarının ibrani kıssalarının devam ettiği görülür. İlk defa Nöldeke, Arabistan şehirlerine yerleşmiş olan Yahudiler vasıtasıyla Tevrattaki fıkraların nasıl yayılmış ve Kur’an’da yer bulmuş olduğunu gösterdi. Fakat sonradan Zemahşeri, Besdavi, Salebî, Taberi, İbni Esir ve Kisai gibi büyük müfessirler bu Kur’an fıkralarını genişlettiler ve evvelce görülmeyen birçok tafsilatı onlara kattılar. Bazı ayetlerin başında bulunup, manası anlaşılamayan harflerin (Mukattaât) tefsiri vesilesiyle eski İran ve Mezopotamya kozmogonilerine ait itikatlardan birçoğunun büyük tefsir kitapları içerisine sokulmuş olduğunu görüyoruz. Mesela “Nun, vel Kur’an-el-hâkim” ayetindeki “N” harfi dolayısıyle tefsir eserlerinde rastlanan kozmolojik telakkiler başlı başına bir tetkik mevzuu teşkil etmektedir.

Âdem bahsinde insanın yaradılışına, Cennete, Âdem’in Cennetten çıkarılışına; Habil ve Kabil’e ait olan teferruatta Kuran ve Tevrat metinleri gayet iyi karşılaştırılmıştır. Harut ve Marut adındaki iki garip meleğe ait fıkranın ibrani kökleri görülüyor. Bu iki kelimeye gelince Tisdall’a göre bunların menşelerinin irani olması lazım gelir. Ararat’ta kadın tanrı Spandaramit’in yanında Höröt ve Möröt adında iki yarım tanrı bulunuyordu. Bu eski ermeni efsanesini müellif Avesta’ya bağlıyor ve Bereket ile Ölmezlik manalarına geldiğini söylüyor.

Tufan ve Nuh’un Gemisi hikâyesinin ibrani kökleri çok açık olarak görülmektedir. Fakat onların da daha eski menşeleri olduğunu ve Sümerler devrine kadar çıkan Mezopotamya mitolojisine bağlandığını ilave etmek lazımdır. İbrahim’in etrafındaki bütün kıssalar da aynı mahiyettedir. İbrahim’in Nemrudla münasebeti, putları kırması, Nemrudun göğe yükselmek için tanrılarla rekabete girişmesi, kulelerin yapılması, kuleyi kuran işçiler arasında dil farkı yüzünden çıkan münazaa, Beni İsrail’in Mezopotomya’dan ayrılarak bir Mısır müstemlekesi olan Suriye’ye gelmesi İbrani tarihinin köklerine ait olan bütün bu kıssalar Sümer-Akad itikatlarına kadar çıkmaktadır. Yusuf’un Mısır’a gitmesinden Musa’nın Yahudileri Mısır’dan çıkarmasına kadar olan bütün menkıbeler içerisinde ibrani itikatları vasıtasıyla Mısır dini ve mitolojisinden birçok unsurlar karışmıştır. Süleymana ait kıssalar bilhassa “Sure-i Neml”de peygamberin karıncalar ve diğer hayvanlarla konuşmasına ait hikâyelerin esaslarını tamamıyle ve bazen aynen Ahdi Atik’te buluyoruz. Yecüc ve Mecüc hikâyesinin aslı Tevrat’ta Gog ve Magog olarak görünüyor. Burada bahsi geçen İskender Zülkarneynin, Büyük İskender olduğu rivayet ediliyor. İskender’in Kafkasya’da şimal kavimlerine karşı bir set yaptırdığı rivayetiyle bu efsane birbirine bağlanmaktadır. Bazı türkologlar Kafkasya’nın şimalindeki Ezkeş kavminin Yecuc ve Mecucler olduğuna dair tahminlerde bulunmaktadırlar.

Kur’anda bahsedilen “ashab-ı Kehf” yani mağarada asırlık uykuya yatan yedi kişi hikâyesinin de gerek İbrani hikâyelerinde gerek ondan önceki Anadolu ve Suriye mitolojisinde köklerini buluyoruz. Yemliha, Mislina, Mekselina, Zernuş, Tebernuş, Şazenuş, Kefeştetayyuş adlarını taşıyan yedi kişinin eski Suriye’deki isimleri Maximilianos, Malchos, Yamblichos, Martinianos, Dionyzos ve Ichannes idi.

Bu tarzda karşılaştırmaları ilerlettikçe İslamiyet’in halk tabakaları arasına yayılmış şekillerinde olduğu kadar, doğrudan doğruya Kuranın metinlerininde ve metinlerinin yorumlarında eski dinlerin, eski inanç ve düşüncelerin ne derecede tesiri olduğu daha net meydana çıkacaktır. Tarihte yaşanan bir çok büyük din, devrim ve değişimlere rağmen, bu din , devrim ve değişimlere eski müesseselerin , inanç ve düşüncelerin ne derecede tesirli olduğu ve yıktığı medeniyetin artakalanları ile ne kadar çok beslendiği sosyolojik bir gerçektir. Bütün bu mukayeseli araştırmalar bize insanlığın kökleşmiş müesseseleri yıkmak ve inkılâp yapmak hususunda ne büyük güçlüklerle karşılaştığını ve bunu hiçbir zaman son haddine kadar ve tam olarak yapamadığını göstermektedir.

Yorumlar (0)

Bu yorumun beslemesine abone olun

Yorum yaz

daha küçük | daha büyük

busy

İçindekiler

İçincekiler
AB YOLUNDA YAPTIĞIMIZ YOLCULUKTA ÖNEMLİ KONULARIMIZDAN “ALEVİLİK”


ÖNSÖZ

İSLAM ÖNCESİ ARAPLARIN DURUMU
ASRI SAADETTE İSLAM TOPLUMU
Kısaca Resulullah (s.a.)’in Hayatı
EMEVİ DEVLETİ ZAMANINDA YAPILAN FETİHLER
ANADOLU’ YA GİRİŞ
ORTA ASYA FETİHLERİ ORTA ASYA FETİHLERİ
İlk Müslüman-Türk Münasebetleri ve Türklerin İslâmiyete Girişi
Türklerin Müslüman Olmasının Nedenleri
Türklerin İslâmiyet'e Hizmetleri
Türkler’in İslam’ı nasıl algıladıkları konusu
ANADOLU’DA TÜRKLERİN YERLEŞMESİ VE İSLAMİ FAALİYETLER
I- Gaziyanı Rum (Alpler , Alperenler)
2.Ahiler (Ahiyanı Rum)
3-Baciyanı Rum
4-Abdalanı Rum
ANADOLU'DA SELÇUKLU DEVLETİNİN FAALİYETLERİ
A – ASKERİ FAALİYETLER
B - SİYASİ FAALİYETLER
C – SELÇUKLU DEVLETİNDE DİNİ FAALİYETLER
BABAİ AYAKLANMASI - BABA İLYAS - BABA İSHAK
Hoca Ahmet Yesevi
ANADOLU'DA SELÇUKLU DEVLETİNDE DİNİ KURUM VE KURULUŞLAR
1-CAMİLER
2-TEKKE VE ZAVİYELER
ANADOLU’DAKİ MÜSLÜMANLARIN İNANÇLARINA İSLAM ÖNCESİ İNANÇLARININ ETKİLERİ
ŞAMANİZM VE DİĞER ESKİ TÜRK İNANÇLARININ ALEVİLİK VE BEKTAŞİLİK ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ VE BENZERLİKLER
KAM , DEDE , BABA
Şamanlığa Davet ve Şamanın Eğitim ve Öğretimi
Ak ve Kara Şamanlar
Şaman Giysisi
Şaman Davulu
Şamanın Yardımcı Ruhları
Şamanın Görevleri
Alevilik ve Bektaşilikteki “Dede ve Baba” ile Şamanizm’deki “Kam” arasında birçok benzerlikler vardır.
AYİNİ CEM İLE KAMLIK, ŞAMANLIK AYİNLERİ
Gizlilik
Şölen ve ayini cem
Tanrılar için kesilen kurbanlar
Kurban kemiğinin kırılmaması
Sihir ve büyük yapmak
Hastaları iyileştirmek
Gaipten ve gelecekten haber vermek
Ruhun bedeni geçici olarak terk etmesi (transmigration)
Göğe yükselip Tanrı ile konuşma
Tanrı’nın insan şeklinde görünmesi
Tabiat kuvvetlerine hakim olmak
Ateşe hükmetmek
Kemiklerden dirilmek
Kadın – Erkek müşterek ayinler
Tahta Kılıçla Savaşmak
TÜRK AİLE AHLAKI
H.Z. ALİ SEVGİSİ
ATALAR KÜLTÜ
TABİAT KÜLTLERİ
SU KÜLTÜ
DAĞ VE TEPE KÜLTÜ
TAVŞAN ETİ
BUDİZM
TAOİZM
a.Zerdüştlük ve Mazdeizm :
b.Maniheizm
HIRISTİYANLIK
YAHUDİLİK
ALEVİLİĞİN ORTAYA ÇIKIŞI
HACI BEKTAS VELI
PİR SULTAN ABDAL
SONSÖZ