Salı, Ocak 22, 2019
Text Size

Askon Konya ekibiyle başarı ve mutluluğun şifrelerini paylaştık.

ASKON Konya Şubesi Yönetim Kurulu üyelerine ''İş Hayatında İletişim, Aile İçi Huzurun Dinamikleri, İş ve Aile Ahlakı'' konularında sunum yaptık.YK Baş...

Mehmet Hasan Sert llkokulunda Velilerle 'İletişim'i paylaştık...

M. Hasan Sert İlkokulunda Velilerle 'İletişim' ve yardımcıları 'Sevgi ve Sabır' konusunu paylaştık...

Ereğli'de Çocuk ihmal ve istismarı üzerine konuştuk.

  Ereğli'de 15 Temmuz Anaokulu Salonunda Veli ve Eğitimcilere Çocuk ihmal ve istismarı üzerine konuştuk.    

  • Askon Konya ekibiyle başarı ve mutluluğun şifrelerini paylaştık.

    Pazartesi, 24 Aralık 2018 14:06
  • Muhabbethane'de Gençlerle ''Huzurun Anahtarı''nı konuştuk...

    Salı, 13 Kasım 2018 08:17
  • Mehmet Hasan Sert llkokulunda Velilerle 'İletişim'i paylaştık...

    Perşembe, 25 Ekim 2018 09:01
  • Emirgazi'de öğretmenlerimizle beraberdik...

    Pazartesi, 24 Eylül 2018 11:06
  • Ereğli'de Çocuk ihmal ve istismarı üzerine konuştuk.

    Salı, 03 Nisan 2018 09:02


Baba İlyas yandaşlarının 1239’da başlattığı ve Anadolu Selçuklu tarihinde bir dönüm noktası oluşturan büyük Türkmen ayaklanmasıdır. Yankıları yüzlerce yıl süren ayaklanma özellikle dinsel alanda izler bırakarak Bektaşilik gibi tarikatların oluşumunu etkilemiş kırsal kesimlerde yayılmasına yardımcı olmuştur.

Türkmenler arasında görüşleri hızla yayılarak çevresinde büyük bir kitle toplayan lider Baba İlyas’dı. Yesevi Tarikatına bağlı ve bu düşünceye göre yetişmiş olan Baba İlyas, Horasandan Anadolu’ya göç etmiş bir derviştir. Tanrı sevgisini , dinin kati kurallarıyla şekillenemeyeceğini, insanın ancak kendi gönlünce bu aşkı bu sevgiyi yarata bileceğini söylüyordu. Baba İlyas’ın inancına göre toplumda kadın erkek ayrımı yoktu. Bunların eşit olduğu toplum bir bütündü. Fakat Anadolu’daki Selçuklular ve onların egemenliğindeki beylikler, böyle olması gereken din anlayışından ayrılmışlar, güçlüler yeryüzünü kendi aralarında paylaşmışlar ve böylece kendi lehlerine eşitliği ortadan kaldırmışlardı. Halbuki amaç bütün insanlar eşit kardeşçe ve el birliği ile üreterek barış içinde yaşamaları olmalıydı.

Baba İlyas’ın bu görüş ve düşünceleri çevresini çok etkiledi. O yıllardaki Moğol istilası yüzünden Horasan bölgesinde yaşayanlar Anadolu’ya göç etmişlerdi. Anadolu Selçuklu devleti bu yeni gelen göçmenlerden rahatsız olmuş daha batıya geçmelerine engel olmuştu. Anadolu’daki yerli halk ve daha önce buraya gelen göçmenlerle güç birliği yaparak . daha sonra buraya gelen göçmenlerle ellerindeki otlak arazileri paylamak istemediler. Böylece son gelen Türkmenler Güney doğu Anadolu’da sıkışıp kaldılar ve yığılmaya başladılar. O günkü coğrafi koşullarında geçim kaynakları olan hayvancılıkta, hayvanları için yeterli otlak bulamadılar ve yoksulluk içine düştüler. Aralarında çıkan anlaşmazlıklarda Selçuklu devleti tarafsız davranmadı. Bunun sonucu göçerler Selçuklu devletine vergi vermemeye ve buyruklarını dinlememeye başladılar. Topraklara sahip çıkan yerleşik Türkmenler ve yerli halklar arasında yer, yer çatışmalar yaşandı. Bu durum anlaşmazlıklarda Selçuklu Devleti yerli göçmenlerden yani daha önce burayı yurt yapmış olan Türkmenlerden yana tavır koyuyor onları destekliyor diğerlerini cezalandırıyordu. Ve bunun yanı sıra Selçuklu sultani II Gıyasettin Keyhüsrev’in halkı ezen adaletsiz yönetimi, yoksul ve haksızlığa uğrayan çok geniş Türkmenleri devlete karsı isyan ettiriyordu.

Huzursuz halk arasında Baba İlyas’ın düşünceleri hızlı bir şekilde yayıldı. Halifesi Baba İshak ise, halkı bu düşünce etrafında örgütlüyor ve Selçuklu devletinin haksız yönetimine karşı ayaklandırmaya hazırlıyordu. Türkmenlerin maddi ve manevi olarak destekledikleri Baba İlyas’ın görüş ve düşünceleri için ayaklanmanın başlaması yönünde bir işaret bekliyorlardı. Yönetimine karşı bir ayaklanma hazırlığında olduğunu duyduğu, II. Gıyasettin Keyhüsrev’in askerlerinin 1239’da ansızın Baba İlyas’ın üzerine saldırması, ayaklanmanın başlamasına sebep oldu.

Baba İlyas’ın ayaklanma çağrısına Türkmenlerin yanı sıra, Halep Antep yöresine daha önce sürülen Harezm Türkmenleri de katılınca ayaklanma çok büyük oldu. Elbistan’da yenilen Selçuklular Sivas’ı Babailere bırakarak geri çekildiler. Ardından Amasya ve Kayseri yöresi de Babailerin eline geçince, II. Kiyasettin Keyhüsrev Konya’dan uzaklaşmak zorunda kaldı.

Ayaklanmanın bastırılması için Amasya subaşılığına atanan, Mubarizettin Armağan Şah tarafından Baba İlyas yakalanarak kale duvarına asılıp öldürüldü. Bundan sonra Babailer , ayaklanmanın şiddetini artırarak Kırşehir’e doğru ilerlemeye başladılar.Ama Selçuklu ordusu bu arada derlenip topallanmış , ücretli Frank askerlerinin orduya katılmasıyla da güçlenmişti. Kırşehir tarafında yapılan savaşı Selçuklular kazandı. Baba İshak bu savaşda öldürüldü (1240 ) Babailerin büyük çoğunluğunun kılıçtan geçirilmesiyle ayaklanma sona erdi. Bu ayaklanma ile daha önceki saldırılarla güçsüzleşen, Selçuklular daha da sarsıldılar.

Anadolu Moğol istilasına uğradı. Ayaklanmanın bastırılmasından sonra Babai inancı etkisini uzun zaman sürdürdü. Toplumdaki değişik inançları zamanla kendi içinde eriterek ve kaynaştırarak bir dinsel akıma dönüştü. Baba İlyas’ın yandaşları Anadolu’nun değişik yerlerine dağılarak, zaviyeler kurdular. Kırsal kesimde Tokat Amasya Sivas dolayların da , daha sonra batı Anadolu da ve 14. yüzyıldan başlayarak Balkanlardaki Müslümanlar arasında bu düşünceler kurumsallaştı. Baba İlyas ve Baba İshak’ın daha sonraki zamanlarda, Bektaşilik adıyla ortaya çıkacak kurumun ve bu tarikatın düşünce ve inanç ortamını yaratan Hünkar Hacı Bektaş Veli’nin öncüsü oldular.

Rumeli Bektaşileri arasında, Baba İshak yalnız bir inanç kurucusu olarak değil aynı zamanla toplumda düzeni sağlayan kişi olarak saygı gördü. Baba İlyas’ın halifelerinden Edip Ali’nin ise Osmanlı devletinin kurulusunda önemli bir yeri vardır.

Moğol istilası öncesinde Anadolu’daki Türkmenleri etkileyen ve Türkiye’nin toplumsal ve kültürel tarihinde önemli yeri olan dinsel ve toplumsal harekettir. Amasya nın Çat köyüne yerleşen, Baba İlyas’ın siyasal bir boyut kattığı aşırı Şiilik ,yerel inançlar ve Şamanlıktan kaynaklanan görüşleri, kendilerinin İslam öncesi inanç ve geleneklerini büyük ölçüde koruyan Türkmenler arasında etkili oldu.

Kentlerdeki yerleşik halka dayanan bir devlet kuran Selçuklular’ın dışladığı Türkmenler Peygamberlik mertebesine yükselttikleri ve Baba Resul diye adlandırdıkları Baba İlyas ve halifesi Baba İshak’ın önderliğinde Selçuklu Devleti’ni temelinden sarsan büyük bir ayaklanma başlattılar. Babailer ayaklanması. Kırmızı başlık, siyah cübbe ve nalın giyen , Hz Ali’ye aşırı değer veren ona bağlı olan ve yücelten Anadolu insanları.

Anadolu Selçuklu Devleti 1308 de Muhammet Olcaytu Han’ın ölümü ile son buldu. Anadolu Selçuklu Devleti’nin yıkılmasında temelde şu faktörler etkili oldu.

• Taht mücadeleleri ve devletin parçalanması

• Haçlı seferleri

• Babai İsyanları

• Anadolu’nun Moğollar tarafından istilası 32

Yorumlar (2)

Bu yorumun beslemesine abone olun
...
0
Bence biraz daha kısa ve öz, daha küçük paragraflar şeklinde olmalı çünkü bunu kimse okumaya kasamaz.smilies/sad.gifsmilies/sad.gifsmilies/sad.gifsmilies/sad.gifsmilies/sad.gifsmilies/angry.gifsmilies/cry.gif
Laura Naz Kohen , Ocak 08, 2013
...
0
Çok ilgimi çekti, iyi bir çalışma olduğu belli, tamamını okuduktan sonra değerlendirme yapmak istiyorum.
Faruk Demirel , Haziran 06, 2014

Yorum yaz

daha küçük | daha büyük

busy

İçindekiler

İçincekiler
AB YOLUNDA YAPTIĞIMIZ YOLCULUKTA ÖNEMLİ KONULARIMIZDAN “ALEVİLİK”


ÖNSÖZ

İSLAM ÖNCESİ ARAPLARIN DURUMU
ASRI SAADETTE İSLAM TOPLUMU
Kısaca Resulullah (s.a.)’in Hayatı
EMEVİ DEVLETİ ZAMANINDA YAPILAN FETİHLER
ANADOLU’ YA GİRİŞ
ORTA ASYA FETİHLERİ ORTA ASYA FETİHLERİ
İlk Müslüman-Türk Münasebetleri ve Türklerin İslâmiyete Girişi
Türklerin Müslüman Olmasının Nedenleri
Türklerin İslâmiyet'e Hizmetleri
Türkler’in İslam’ı nasıl algıladıkları konusu
ANADOLU’DA TÜRKLERİN YERLEŞMESİ VE İSLAMİ FAALİYETLER
I- Gaziyanı Rum (Alpler , Alperenler)
2.Ahiler (Ahiyanı Rum)
3-Baciyanı Rum
4-Abdalanı Rum
ANADOLU'DA SELÇUKLU DEVLETİNİN FAALİYETLERİ
A – ASKERİ FAALİYETLER
B - SİYASİ FAALİYETLER
C – SELÇUKLU DEVLETİNDE DİNİ FAALİYETLER
BABAİ AYAKLANMASI - BABA İLYAS - BABA İSHAK
Hoca Ahmet Yesevi
ANADOLU'DA SELÇUKLU DEVLETİNDE DİNİ KURUM VE KURULUŞLAR
1-CAMİLER
2-TEKKE VE ZAVİYELER
ANADOLU’DAKİ MÜSLÜMANLARIN İNANÇLARINA İSLAM ÖNCESİ İNANÇLARININ ETKİLERİ
ŞAMANİZM VE DİĞER ESKİ TÜRK İNANÇLARININ ALEVİLİK VE BEKTAŞİLİK ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ VE BENZERLİKLER
KAM , DEDE , BABA
Şamanlığa Davet ve Şamanın Eğitim ve Öğretimi
Ak ve Kara Şamanlar
Şaman Giysisi
Şaman Davulu
Şamanın Yardımcı Ruhları
Şamanın Görevleri
Alevilik ve Bektaşilikteki “Dede ve Baba” ile Şamanizm’deki “Kam” arasında birçok benzerlikler vardır.
AYİNİ CEM İLE KAMLIK, ŞAMANLIK AYİNLERİ
Gizlilik
Şölen ve ayini cem
Tanrılar için kesilen kurbanlar
Kurban kemiğinin kırılmaması
Sihir ve büyük yapmak
Hastaları iyileştirmek
Gaipten ve gelecekten haber vermek
Ruhun bedeni geçici olarak terk etmesi (transmigration)
Göğe yükselip Tanrı ile konuşma
Tanrı’nın insan şeklinde görünmesi
Tabiat kuvvetlerine hakim olmak
Ateşe hükmetmek
Kemiklerden dirilmek
Kadın – Erkek müşterek ayinler
Tahta Kılıçla Savaşmak
TÜRK AİLE AHLAKI
H.Z. ALİ SEVGİSİ
ATALAR KÜLTÜ
TABİAT KÜLTLERİ
SU KÜLTÜ
DAĞ VE TEPE KÜLTÜ
TAVŞAN ETİ
BUDİZM
TAOİZM
a.Zerdüştlük ve Mazdeizm :
b.Maniheizm
HIRISTİYANLIK
YAHUDİLİK
ALEVİLİĞİN ORTAYA ÇIKIŞI
HACI BEKTAS VELI
PİR SULTAN ABDAL
SONSÖZ